{"id":383,"date":"2016-04-04T11:10:03","date_gmt":"2016-04-04T10:10:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.pinheiro-c.com\/?p=383"},"modified":"2016-04-04T11:22:45","modified_gmt":"2016-04-04T10:22:45","slug":"fado-de-portugese-blues","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pinheiro-c.com\/en\/fado-de-portugese-blues\/","title":{"rendered":"Fado, de Portugese blues"},"content":{"rendered":"

Wanneer ze breed glimlachend en vrolijk zwaaiend het podium opstapt juicht het publiek haar enthousiast toe. Ze glimlacht breed, maakt een grapje en wint de honderden Portugezen en enkele verdwaalde toeristen die zich hebben verzameld op het binnenplein van het Mosteiro da Serra do Pilar in Villa Nova de Gaia meteen voor zich. Met dat juichende publiek, in haar korte jurkje en met de enkele hippe tatoeages op haar armen oogt ze als een popster. Wanneer de begeleidende\u00a0guitarra Portuguesa\u00a0<\/em>echter de eerste melancholische noot aanslaat, en zij vervolgens haar lied inzet verdwijnt die gedachte. Wat ze zingt lijkt diep uit het hart te komen, haar woorden zijn gedrenkt in saudade. Voor ons staat een echte\u00a0fadista.<\/em><\/p>\n

\"IMG_9082\"Het is 2014 en toevallig organiseert\u00a0Casa da Musica<\/em>, de beroemde concerthal uit Porto, een gratis fado-festival aan de oevers van de Douro. Wanneer we op een avond naar het hoofdpodium afzakken is net Gisela Jo\u00e3o aan de beurt, \u00e9\u00e9n van de rijzende sterren aan het fado-firmament en \u00e9\u00e9n van de huidige jonge fado-stemmen die deze eeuwenoude traditie in ere houdt. Fado – het woord is afkomstig van het Latijnse fatum:\u00a0<\/em>lot)\u00a0is diep verbonden me de Portugese volksaard, en geldt als \u00e9\u00e9n van de beroemdste en mooiste uitbeeldingen van\u00a0saudade,\u00a0<\/em>dat onvertaalbare gevoel dat in de Portugezen ingebakken zit. Het zijn eenvoudige liederen, doorgaans enkel begeleid door zowel een klassieke als een Portugese gitaar, waarbij de tekst even belangrijk is als de melodie. Fado’s kunnen in principe over alles gaan, maar verhalen doorgaans gevoelens van heimwee, melancholie, jaloezie en (onbereikbare) liefde. De grote fadistas zullen hun muziek met veel gevoel en grote gebaren brengen, soms op het theatrale af. Zelden komen ze echter onoprecht over.<\/p>\n

De geschiedenis van fado is niet eenvoudig te achterhalen. \"IMG_8309\"De muziek ontstond in de arme wijken van Lissabon, en dan vooral in kronkelende straatjes van Alfama. Daar bezongen de arme inwoners, vissers en prostitu\u00e9s hun droeve lot. De vroegste vermeldingen van fado gaan terug tot 1820, maar vermoedelijk gaat de muziek al langer mee.\u00a0De muziek werd alvast be\u00efnvloed door gelijkaardige muziek uit de koloni\u00ebn, al verdwenen de Afrikaanse invloeden naargelang fado zich als stijl ontwikkelde steeds meer. Sowieso was fado gedurende de 19e eeuw de muziek van de straat, die werd gezongen in bars en restaurants of op de kades nabij Alfama. Ook vandaag nog is deze oude Moorse wijk in Lissabon de place to be om fado te horen. Het wemelt er van de fado-caf\u00e9s en -restaurants, al stijgen de meeste niet uit boven de status van toeristenvallen. Met een bezoekje aan het fado-museum aan het centrale plein van de wijk doe je jezelf zeker geen kwaad.<\/p>\n

\"Por
Foto: M\u00f4sieur J. \u00a0CC BY 2.0<\/a>,<\/figcaption><\/figure>\n

Het duurde tot de 20ste eeuw vooraleer fado de status kreeg die het vandaag nog geniet. Daar hebben we Am\u00e1lia Rodrigues voor te danken. Met haar prachtige stem en moderne interpretatie van de fado groeide Am\u00e1lia uit tot de koningin van de fado. Begonnen met zingen als arm meisje in de straten van Alfama, ontpopte ze zich later tot een icoon die jong en oud, arm en rijk tot haar fans mocht rekenen. Het was ook Am\u00e1lia die de traditie begon om het werk van grote Portugese dichters op muziek te zetten. Het was ook Am\u00e1lia die het aandurfde de trieste fado met meer levensvreugde te injecteren. Een lied als\u00a0Uma Casa Portuguesa<\/em> bezingt bv. de Portugese gastvrijheid in plaats van de melancholische inborst van het Portugese volk. Haar invloed op de muziek en de Portugese cultuur mag kortom niet onderschat worden. Verwondert het dan ook dat toen Am\u00e1lia in 1999 stierf ze werd bijgezet tussen andere grote Portugezen in het Nationale Pantheon van Lissabon, en dat de regering drie dagen nationale rouw afkondigde?<\/p>\n